Gebiedsgerichte aanpak

Nederland bestaat uit verschillende gebieden. De stikstofneerslag en de staat van de natuur verschillen per gebied. Wat goed werkt in het ene gebied, werkt misschien minder goed in het andere gebied. Daarom werken provincies, gemeenten, waterschappen, ondernemers en terreinbeheerders samen aan een gebiedsgerichte aanpak. De partijen werken samen aan het versterken van de natuur en het verminderen van de stikstofuitstoot in en rondom Natura2000-gebieden. Op een manier die past bij de kenmerken van het gebied.

Gebiedsprocessen en gebiedsprogramma’s

In de gebiedsgerichte aanpak spelen de gebiedsprocessen en gebiedsprogramma’s een belangrijke rol. In gebiedsprocessen werken overheden en lokale partijen in een bepaald gebied samen aan de opgaven die daar spelen. De plannen die zij daarvoor maken leggen de provincies vast in een gebiedsprogramma. Op 1 juli 2023 hebben provincies een eerste versie van de gebiedsprogramma’s opgesteld.

Maatwerk per gebied

Wat er moet gebeuren om de stikstofneerslag te verminderen en de natuur de kans te geven zich te herstellen, verschilt sterk per gebied. Dat hangt onder andere af van hoe het op dit moment met de natuur in dat gebied gaat. Daarom is er voor elk stikstofgevoelig natuurgebied een natuurdoelanalyse gemaakt. Een natuurdoelanalyse laat zien hoe het gaat met een stikstofgevoelig natuurgebied en of aanvullende maatregelen nodig zijn om de natuur weer gezond te maken en te houden.
Naast de staat van de natuur is de aanpak ook afhankelijk van  waar de stikstofuitstoot vandaan komt (uit welke bronnen). Zo is de situatie in de Randstad anders dan de situatie op de Veluwe. De gebiedsgerichte aanpak houdt rekening met deze verschillen en kijkt per gebied wat nodig is.

Naast de stikstofopgave spelen er in elk gebied ook nog andere opgaven. Bijvoorbeeld het verbeteren van de waterkwaliteit of maatregelen voor een beter klimaat. In de gebiedsprogramma’s leggen provincies vast hoe ze de doelen voor zowel natuur, stikstof, water als klimaat gaan halen. Door meerdere opgaven tegelijk aan te pakken, wil de overheid voorkomen dat ondernemers op meerdere momenten te maken krijgen met verschillende eisen en regels. Bovendien kunnen maatregelen elkaar versterken en helpen verschillende doelen te halen. 

Vergroot afbeelding Uitleg over natuurdoelanalyses

Beeld: ©Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Maatregelen in verschillende sectoren

Doel van de maatregelen in de gebiedsprogramma’s is om te werken aan een toekomstbestendig en gezond landelijk gebied. Er worden maatregelen genomen in onder meer de landbouw, industrie en verkeer en vervoer. Alle sectoren dragen bij aan de doelen voor stikstofreductie, minder uitstoot van broeikasgassen en verbetering van lucht- en waterkwaliteit