Van PAS-melding naar vergunning

Wie een melding heeft gedaan onder het Programma Aanpak Stikstof (PAS) moet deze PAS-melding omzetten naar een vergunning. Dat heeft de rechter bepaald. Om te beoordelen of u een vergunning kunt krijgen moet u gegevens aanleveren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). 

Wat is een PAS-melding?

De hoeveelheid stikstof terugdringen, de natuur versterken en tegelijkertijd economische ontwikkeling mogelijk maken. Dat was het doel van het Programma Aanpak Stikstof (PAS), dat de overheid in 2015 introduceerde. Het PAS bood ruimte om vergunningen voor (bouw)projecten in de buurt van een Natura2000-gebied toch te verlenen. Zelfs als dat betekende dat er extra stikstof in de natuur terechtkwam. Voor sommige initiatiefnemers gold dat zij geen vergunningen hoefden aan te vragen maar alleen een melding hoefden te doen.  Deze initiatiefnemers hebben een zogeheten PAS-melding gedaan.

De hoogste algemene bestuursrechter, de Raad van State, oordeelde dat de overheid te ver op de zaken vooruitliep met het PAS. Een toestemming ‘vooraf’ mocht niet. Dat was namelijk in strijd met Europese natuurwetgeving. Op 29 mei 2019 werd daarom een ferme streep gezet door het PAS. Iedereen die een PAS-melding maakte tussen 2015 en 2019 moet als gevolg hiervan deze alsnog omzetten naar een vergunning. In de wet Stikstofvermindering en natuurverbetering is vastgelegd dat alle PAS-meldingen indien nodig een vergunning krijgen. 

Hoe ziet het proces van melding naar vergunning eruit?

De eerste stap in het proces is het aanleveren van de gegevens van uw melding. Dat kan via mijnRVO.nl. Het bevoegde gezag controleert uw gegevens. Als de melding compleet is, toetst het bevoegd gezag de melding aan de gestelde voorwaarden. Als de melding voldoet, zijn er twee scenario’s mogelijk: óf u kunt intern salderen, waardoor er geen stikstofruimte of vergunning nodig is, óf er is wel stikstofruimte nodig om een vergunning te verlenen. In het tweede scenario wordt uw vergunning verleend zodra deze stikstofruimte beschikbaar is. De eerste melders die geen stikstofruimte nodig hebben, krijgen vanaf de zomer van 2021 de bevestiging dat zij niet-vergunningplichtig zijn. 

Meer informatie over dit proces is te vinden op de pagina ‘Omzetten PAS-melding’ op de website van BIJ12.

Visual: Hoe zet ik mijn PAS-melding om in een vergunning?
©Rijksoverheid

Ik moet wachten tot er stikstofruimte beschikbaar is, hoe lang duurt dat?

De stikstofruimte komt vrij door het (vrijwillig) opkopen van boerderijen via de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties, de Maatregel Gerichte Opkoop, en de Subsidieregeling sanering varkenshouderijen. Dit gaat een tijdje duren, want niet alle stikstofruimte komt in één keer vrij. Vergunningen worden daarom in groepjes verleend. 

We weten vooraf niet of uw vergunning aan het begin of aan het einde van het traject zit, want dit is afhankelijk van waar stikstofruimte vrijkomt en van de kenmerken van uw melding (zoals locatie en omvang van de melding). De eerste meldingen waarvoor stikstofruimte nodig is, worden naar verwachting vanaf begin 2022 vergund. Naar verwachting gebeurt dit eind 2024 voor de laatste meldingen. 

Hoe wordt bepaald wie recht heeft op de vrijgekomen stikstofruimte?

Als een boerderij opgekocht wordt, komt er stikstofruimte vrij voor de legalisering van PAS-meldingen in de buurt. Er wordt gekeken welke melding of meldingen het beste passen in de stikstofruimte die beschikbaar komt. Dit gebeurt door te kijken naar de stikstofuitstoot van de PAS-meldingen, oftewel het depositiepatroon. Dit patroon is voor elke PAS-melding verschillend.

In de visualisatie hieronder is te zien hoe het depositiepatroon van PAS-meldingen eruit kan zien. Het zijn drie voorbeelden van PAS-meldingen die in de buurt van een opgekochte boerderij staan. Het patroon van de opgekochte boerderij is omgekeerde T-vorm: hoe dichter bij de boerderij, hoe hoger de stikstofneerslag.

©Rijksoverheid

Kan ik compensatie krijgen voor de kosten die ik maakte voor mijn PAS-melding?

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft samen met de provincies besloten de PAS-melders die gegevens hebben aangeleverd om hun melding te legaliseren tegemoet te komen met een vergoeding van 1.600 euro. Tijdens het Programma Aanpak Stikstof (PAS) hebben zij ook al kosten gemaakt voor het indienen van gegevens. Meer informatie over de wijze waarop de vergoeding kan worden aangevraagd volgt later via deze website en BIJ12.nl. 

Als een PAS melding wordt omgezet in een vergunning zal de initiatiefnemer daar meestal leges voor moeten betalen. Er zijn een paar provincies die geen leges heffen voor een natuurvergunning. Met de provincies die wel leges heffen is afgesproken dat deze leges maximaal 1.600 euro zullen bedragen. 

Waar vind ik meer informatie over PAS-meldingen en vergunningverlening?

Meer vragen en antwoorden vind u in het overzicht ‘Vragen en antwoorden webinar legalisering PAS-meldingen van 10 mei 2021’. U kunt deze webinar ook terugkijken via deze terugkijklink. Meer informatie over het vergunningverleningsproces is te vinden op de pagina ‘Omzetten PAS-melding’ op de website van BIJ12. Hier vindt u antwoord op de vraag of u een vergunning nodig heeft, aan welke voorwaarden u moet voldoen en wat er na het doorgeven van uw gegevens gebeurt.