Vergunningverlening

Een natuurvergunning kan nodig zijn als er iets verandert in een bedrijf dat kan zorgen voor extra stikstofneerslag. Er wordt bijvoorbeeld een nieuw project gestart of het bedrijf wordt uitgebreid.

Wanneer een natuurvergunning nodig is

Zolang er geen significante effecten zijn voor een Natura 2000-gebied, is er geen natuurvergunning nodig. Wanneer er wel significante effecten zijn, kan met rekeninstrument AERIUS nagegaan worden of deze verandering stikstofneerslag zal veroorzaken. Als de verandering geen stikstofneerslag zal veroorzaken, is er geen natuurvergunning nodig. Er is een natuurvergunning nodig als de verandering stikstofneerslag zal veroorzaken in een Natura 2000-gebied. Tenzij een ecologische toets laat zien dat de verandering geen betekenisvolle invloed heeft op een van de Natura 2000-gebieden. Dit is bepaald in de Wet natuurbescherming.

Aanpak Stikstof: Hoe krijgt u als ondernemer een natuurvergunning?

We produceren in Nederland te veel stikstof. Dat komt voornamelijk door landbouw, industrie en verkeer. Een deel komt vanuit het buitenland onze kant op. Wat in de lucht zit, komt ook weer naar beneden. Dat noemen we stikstofdepositie, ofwel de neerslag van stikstof. Teveel stikstof is slecht voor onze natuur, gezondheid en voedselproductie. Daarom zijn maatregelen nodig die zorgen voor een daling van de stikstofneerslag. Zo kan de natuur herstellen en versterken. Tegelijkertijd is het natuurlijk essentieel dat er ruimte blijft voor nieuwe economische ontwikkelingen. We zoeken naar de juiste balans.

Het Rijk en provincies hebben daarom overeenstemming bereikt over de voorwaarden waaronder een natuurvergunning kan worden verstrekt. Het doel hierbij is helder: de stikstofneerslag moet naar beneden, zodat natuurgebieden zich kunnen herstellen. Er zijn ruim 160 Natura-2000 gebieden; aangewezen natuurgebieden die beschermd moeten worden. Het stikstofgehalte in de grond moet voornamelijk dáár naar beneden.

Wat houdt dat in de praktijk in?

Als jij gewoon blijft doen wat je al doet, met je bedrijf of je boerderij, dan verandert er niets voor je. Stel je wilt een nieuw project starten of iets veranderen aan je bedrijf, dan check je of je daar een natuurvergunning voor nodig hebt. Met rekeninstrument AERIUS ga je na of jouw project stikstofneerslag zal veroorzaken. Zo niet, dan heb je geen natuurvergunning nodig. In andere gevallen wel. Je zult dan ‘stikstofruimte’ moeten vinden. Je kunt kijken of je binnen je eigen project een oplossing kunt verzinnen: intern salderen, of búiten je eigen bedrijf: extern salderen.

We geven je twee voorbeelden. Voorbeeld één. Je bent projectontwikkelaar en je wilt een gebied herontwikkelen. AERIUS geeft aan dat er sprake is van stikstofneerslag. Je gaat binnen je eigen project kijken hoe je die uitstoot omlaag kunt krijgen, intern salderen dus. De uitstoot komt vooral door de bouwfase: aan- en afvoer van bouwmaterialen, de werktuigmachines. Je besluit om alleen elektrische machines te gebruiken en het logistieke proces slimmer in te richten. Ook schrap je de bouwplannen voor een parkeergarage. Zo vermindert de stikstofneerslag van je project.

Een tweede voorbeeld. Je wilt het pluimveebedrijf van je vader overnemen. Hij houdt op dit moment 50.000 kippen. Dat is niet rendabel, dus jij wilt een nieuwe stal bouwen en uitbreiden naar 90.000 kippen. Hoe modern je die ook bouwt, met intern salderen lukt het je niet om te voorkomen dat de stikstofneerslag toeneemt. Je moet extern salderen. Een nabij gelegen ondernemer wil stoppen met zijn bedrijf. Je koopt de rechten van dit bedrijf op. Stikstofuitstoot kan niet één op één overgeheveld worden, want een gedeelte van de stikstofuitstoot – 30% – gaat als het ware ‘terug naar de natuur’. De totale neerslag van stikstof moet immers omlaag, wil de natuur kunnen herstellen. Je kunt dus 70% van de aangekochte uitstoot inzetten.

Willen we kunnen blijven boeren, bouwen, rijden en leven, dan moeten we dat met elkaar anders gaan vormgeven. Zo zorgen we er samen voor dat de natuur kan herstellen en onze economie blijft draaien.

Beslistermijn provincie en gemeente

Er zijn twee manieren om een natuurvergunning te krijgen. De eerste manier is om uw aanvraag in te dienen via de provincie. Meer over dat proces leest u op deze pagina van BIJ12. De tweede manier is via de gemeente. De aanvraag is dan onderdeel van de omgevingsvergunning. De gemeente vraagt de natuurvergunning dan voor u aan bij de provincie. Kijk voor meer informatie op de website van uw gemeente.  

Stikstofregistratiesysteem

Sinds 24 maart 2020 kan een natuurvergunning worden aangevraagd op basis van het stikstofregistratiesysteem. Via het stikstofregistratiesysteem worden per Natura 2000-gebied de effecten van de stikstofmaatregelen geregistreerd. Zo wordt duidelijk waar en hoeveel ruimte er ontstaat voor het verlenen van vergunningen.

Woningbouw, infrastructurele projecten en PAS-meldingen

Niet alle aanvragen komen in aanmerking voor ruimte uit het stikstofregistratiesysteem. Het gaat uitsluitend om projecten in de woningbouw en een beperkt aantal grote wegenprojecten. Dat is vastgelegd in artikel 2.2. van de Regeling Natuurbescherming.

De nood in deze sectoren is hoog. Er is veel vraag naar meer woningen en in de bouwsector staan banen op de tocht en dreigen bedrijven failliet te gaan. De woningbouwsector en een aantal infrastructurele projecten krijgen daarom als eerste de vrijgekomen ruimte toebedeeld om nieuwe projecten en activiteiten op te starten. Sinds de openstelling van het stikstofregistratiesysteem zijn al ruim 30.000 woningen vergund.

Aanvullend hierop is besloten om ruimte die niet wordt gebruikt voor deze doelen, in te zetten voor de legalisatie van PAS-meldingen.

Alternatieven voor een vergunning

Wanneer het project niet in aanmerking komt voor ruimte in het stikstofregistratiesysteem, zijn er andere opties. De stikstofneerslag kan worden gecompenseerd door aanpassingen binnen het bedrijf of project, ook wel intern salderen genoemd. Als dit niet mogelijk is, kan ook stikstofruimte van een ander bedrijf opgekocht worden. Dat heet extern salderen. Van de gekochte uitstoot mag 70% worden ingezet. Dit moet ervoor zorgen dat de stikstofemissie verlaagt en de druk op Natura 2000-gebieden afneemt.

Tot slot werken de provincies aan de ontwikkeling van een stikstofbank. De stikstofbank is een extra mogelijkheid om natuurvergunningen te verlenen voor initiatieven waarbij stikstof wordt uitgestoten. Ook het Rijk werkt aan het ontwikkelen van zo’n stikstofbank.