Natuurherstel

Nederland heeft verschillende soorten beschermde natuurgebieden, zoals Nationale Parken, Natura 2000-gebieden en het Natuurnetwerk Nederland. Verschillende wetten en regels beschermen deze gebieden.

Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In Natura 2000-gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. Welke gebieden onder Natura 2000 vallen, staat in de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. In Nederland hebben we ruim 160 van deze Natura2000-gebieden. De provincies zijn verantwoordelijk voor het natuurbeleid en de uitvoering daarvan.

Aanwijzing Natura 2000-gebieden

Nederland meldt een natuurgebied aan bij de Europese Unie onder de Habitatrichtlijn. De EU voegt deze toe aan de lijst met beschermde gebieden. Dit is voor de meeste gebieden in 2003 gebeurd. Inspraak op deze aanmelding is niet meer mogelijk.

Aanwijzingsbesluit

Vervolgens wijst de minister van LNV het gebied aan als Natura 2000-gebied onder Nederlandse wetgeving (Wet natuurbescherming). Dit gebeurt via een aanwijzingsbesluit. In dit besluit staat de begrenzing van het gebied en de doelen voor leefgebieden en vogelsoorten die in stand gehouden moeten worden.

Beheerplan

De meeste gebieden in Nederland zijn inmiddels definitief en onherroepelijk aangewezen. Als een Natura 2000-gebied eenmaal is aangewezen wordt een beheerplan opgesteld door het bevoegd gezag (meestal de provincie) in samenwerking met alle betrokken partijen in en om het gebied. In het beheerplan staan de maatregelen beschreven die nodig zijn om de beoogde doelen te halen.

Wet Natuurbescherming

De Wet Natuurbescherming beschermt deze Natura 2000-gebieden. Dat is geregeld doordat er een natuurvergunning of een ander toestemmingsbesluit nodig is voor activiteiten waar stikstof bij vrij komt. Zo kan de overheid zorgen dat er niet teveel stikstof op Natura 2000-gebieden neerkomt.

Overschot

In veel Natura 2000-gebieden is al jarenlang sprake van een overschot aan stikstof. Dat komt bijvoorbeeld door mest van landbouwbedrijven en door uitstoot van industrie en auto's. Dit is schadelijk voor de natuur.

Nieuwe aanpak

De overheid werkt aan een nieuwe aanpak stikstof sinds het Programma Aanpak Stikstof (PAS) ongeldig is verklaard. Met diverse maatregelen zorgt het kabinet voor verlaging van de stikstof-neerslag op Natura 2000-gebieden. Samen met de Europese Unie wordt ook bekeken of natuurgebieden kunnen worden samengevoegd of herverdeeld.

Video: natuurherstel op het Kootwijkerzand

Kootwijkerzand is het grootste stuifzandgebied van West-Europa. Op het Kootwijkerzand verdringt mos de planten en dieren die eigenlijk in dit gebied thuishoren. Boswachter Laurens werkt hier aan herstelmaatregelen voor de natuur. Om het gebied in stand te houden wordt de laag mos verwijderd en afgevoerd. Laurens geeft aan dat er meer gedaan moet worden om de natuur blijvend te versterken.

Bekijk meer herstelmaatregelen in 118 stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden.