Infrastructuur

Veiligheid en bereikbaarheid zijn essentieel voor een handelsland als Nederland. Maar tijdens de aanleg en het gebruik van bijvoorbeeld (vaar)wegen, spoorlijnen of dijken nabij Natura 2000-gebieden, kan extra stikstofneerslag ontstaan. Door het wegvallen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) als gevolg van de uitspraak op  29 mei 2019 moeten nieuwe infrastructurele projecten individueel ecologisch worden beoordeeld.

Als er geen sprake is van een toename van stikstofneerslag , of als uit de ecologische voortoets blijkt dat er geen ecologische effecten zijn in Natura2000-gebieden, heeft een initiatiefnemer geen toestemming nodig in het kader van de Wet Natuurbescherming. De AERIUS-calculator maakt dit inzichtelijk.

Vergunningverlening

Als er sprake is van een toename van stikstofneerslag die mogelijk leidt tot een ecologisch effect, dan geldt er een vergunningplicht. Indien een initiatiefnemer met een ecologische passende beoordeling aantoont dat er geen sprake is van aantasting van het N2000-gebied, kan deze vergunning verleend worden. 

ADC-toets

Aanvullend bieden aanpassingen binnen of buiten een project of locatie (intern en extern salderen) of de zogenaamde ADC-toets mogelijkheden voor toestemmingverlening. Om die toets succesvol te doorlopen moet er sprake zijn van het ontbreken van alternatieven, een dwingende reden van openbaar belang en moet de schade aan de natuur gecompenseerd worden. Een andere mogelijkheid voor toestemmingsverlening is de ecologische toets. Als hieruit blijkt dat er geen significant negatieve effecten zijn op het Natura 2000-gebieden, kan de overheid toestemming verlenen. Dit geldt ook voor nieuwe projecten die slechts een tijdelijke stikstofneerslag hebben, zoals hernieuwbare energieprojecten.

Ruimte voor infrastructurele projecten

Op 13 november 2019 heeft het kabinet een pakket aan maatregelen gepresenteerd waarvan uit de berekening van het RIVM blijkt dat deze op zeer korte termijn in te voeren zijn en op korte termijn leiden tot een daling van de stikstofneerslag. De maatregelen bieden ruimte aan infrastructurele projecten. Het gaat hierbij om een zevental projecten: A27/A12 Ring Utrecht, A1/A28 knooppunt Hoevelaken, A6 Almere-Lelystad, A4 Haaglanden, A27 Houten-Hooipolder, Innova 58 Tilburg-Eindhoven en Innova 58 Annabosch–Galder.

Natuurbank

Onderdeel van de maatregelen is de Natuurbank. Hierin wordt  op voorraad compensatienatuur gerealiseerd voor projecten die voor hun realisatie een ADC toets moeten doorlopen. 
Projecten van het Rijk en van waterschappen met een dwingende reden van groot openbaar belang kunnen een beroep doen op de Natuurbank. Projecten in het kader van rijksinfra- en waterveiligheid en defensieprojecten die een veiligheidsbelang vertegenwoordigen krijgen hierbij prioriteit.