Alles over het stikstofprobleem

Stikstof is op zichzelf geen probleem. Het is een gas dat overal om ons heen is. Ongeveer 78% van alle lucht om ons heen bestaat uit stikstof. De natuur kan niet zonder  en wij ook niet.  Samen met zuurstof of waterstof wordt stikstof omgezet in stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3). Dit zogeheten reactieve stikstof is onmisbaar voor alle vormen van leven op aarde.

Te veel

Het reactieve stikstof wordt schadelijk als er te veel van is. Sinds het midden van de vorige eeuw heeft de mens gezorgd voor een verdubbeling van de hoeveelheid reactieve stikstof in het milieu. Vooral het verkeer en de industrie zorgen voor uitstoot van stikstofoxiden. Ammoniak komt voornamelijk vrij door mest.

Gevolgen

Als er te veel reactieve stikstof in de natuur komt, verzuurt de bodem. Daar kunnen bepaalde planten niet tegen en die sterven af. Ook is het zo dat zeldzamere plantsoorten, zoals heide, het moeilijk krijgen. Hierdoor ontstaat een monocultuur aan planten. Te veel van hetzelfde dus. Sommige natuurgebieden kunnen daardoor compleet veranderen. Want met de zeldzame planten, verdwijnen ook dieren die daarvan leven, zoals bijen en insecten, die op hun beurt weer belangrijk zijn voor de bestuiving van onze gewassen en onze voedselproductie.

Effecten op onze gezondheid

 Te veel reactieve stikstof heeft ook een nadelige invloed op onze gezondheid via de verontreiniging van de lucht en het grond-, oppervlakte- en drinkwater. Ammoniak en stikstofoxide reageren in de lucht en vormen fijnstof. Bovendien draagt stikstofdioxide bij aan de vorming van ozon, een schadelijk bestanddeel van luchtverontreiniging. Zowel fijnstof als ozon vergroot de kans op luchtwegaandoeningen.

Beschermde natuurgebieden

Voor onze natuur, gezondheid en voedselproductie moet de hoeveelheid stikstof daarom omlaag. In Nederland zijn daarom, net als in vrijwel alle andere Europese landen, natuurgebieden aangewezen die we willen beschermen. Voor die ruim 160 zogeheten Natura 2000-gebieden is afgesproken dat er een maximale hoeveelheid stikstof mag neerslaan. Daar gaan we (nog steeds) dik overheen.